Ήθη και Έθιμα το μήνα Ιανουάριο

Στη Κύθνο και τη Νάξο την παραμονή του Αγίου Βασιλείου τρώνε σιτάρι βρασμένο με μέλι. 
Χίλια φαγητά και να ‘χουνε, και μαγιεριά στο τραπέζι, τρώνε καλαμπόκι, σιτάρι και φασούλια μαζί μαγειρεμένα. Πρέπει να φάνε τούτα τα καλούδια, γιατί αλλιώς αν δεν φάνε, πιάνει ψείρες το γέννημά τους.
Στη Σκύρο, οι παλιοί μυλωνάδες, ρίχνουνε την Πρωτοχρονιά μες την τρύπα του μύλου, σταφίδες, σύκα, καρύδια, για να φιλέψουν το στοιχειό που βγαίνει κάτω από το ζουρειό του μύλου. Θα πάνε και ένα λαήνι με νερό, θα τα ακουμπήσουν όλα πάνω σ' ένα τριπόδι και θα τα αφήσουν όλη νύχτα, να έρθει ο Αη Βασίλης να βρεί το μύλο δροσισμένο και γλυκαμένο .
Επίσης οι βαρκάρηδες την Πρωτοχρονιά , πάνε στη βάρκα γλυκά, ρόδι, της ρίχνουν και λεπτά να την ασημώσουν.
Στην Αγιάσο της Λέσβου, όλη τη νύχτα αφήνουν το τραπέζι στολισμένο με κλαδιά, ενώ από νωρίς χώνουν ένα κούτσουρο μακρύ στη καπνοδόχο για να έχει σκαλοπάτι ο Άγιος Βασίλειος που θα κατεβεί.

Το ποδαρικό

Σε πολλά μέρη της Ελλάδας μας το ποδαρικό το κάνει ο ίδιος ο νοικοκύρης ή ο πρωτότοκος γιος ή ένα τυχερό παιδί. Έθιμο παμπάλαιο με διάφορες μορφές στα διάφορα μέρη της πατρίδας μας και σε άλλους λαούς. Το εξέταζαν ποιος θα πρωτομπεί στο σπίτι την Πρωτοχρονιά. Να είναι γουρλής (να φέρει γούρι) και όχι κακορίζικος. Βρίσκονταν σε δεισιδαιμονική αναμονή να πρωτοδούν και να πρωτακούσουν κάτι καλό, κάτι ευοίωνο.
Στη Δωρίδα ποδαρικό κατά προτίμηση έκαναν τα παιδιά με την προτροπή της γιαγιάς που έλεγε και ξαναέλεγε:
«ταχιά, που είνι προυτουχρουνιά, θα πάτι τς μπαρμπάδις σας 
να τς κάμτι πουδαρκό. Θα σας φλέψ' τγανίτις».
Και ξεκινάγαν ξημέρωμα πρωτοχρονιάς με το φτωχό γλυκό στο τσίγκινο πιάτο τυλιγμένο στην υφαντή πετσέτα να κάνουνε ποδαρικό. Σαν φτάνανε στο συγγενικό σπίτιτου μπάρμπα, κάθονταν κατάχαμα σταυροπόδι για να κλωσήσει η κλώσα, σύμφωνα με το έθιμο. 
Οι ευχές στον τσοπάνο μπάρμπα ήταν:
«T' αρνοκάτσικά σας θηλυκά, τα παιδιά σας σερνικά». 
H θειά έβαζε σ' ένα πιάτο τηγανίτες με πετιμέζι. Και η ευχή τα θηλυκά πράματα, για να αβγατίζουν. Αλλά τα παιδιά σερνικά! Άλλο τα παιδιά κι άλλο τα κορίτσια («έχω δύο παιδιά και τρία κορίτσια») έλεγε ο γονιός. Πονοκέφαλος η θηλυκοσπορά μαζί με τη φτώχεια. Kι ο καημός αυτός έκανε τον καθένα να καρτερεί την ευχή της πρωτοχρονιάς! 
Στην Αμοργό το ποδαρικό το κάνει ένας του σπιτιού, καθώς γυρίζει από την εκκλησία με ένα εικονισματάκι στο χέρι. Μπαίνει δύο βήματα στο σπίτι λέγοντας:
"Μέσα καλό".
Γυρίζει πάλι δύο, τρία βήματα πίσω και ξαναλέει:
"Κιόξω το κακό".
Τούτο το κάνει τρεις φορές. Ρίχνει έπειτα ένα ρόδι να σπάσει μέσα στο σπίτι. 
Κατόπιν μια δαχτυλιά μέλι όλοι, για να είναι γλυκιά η ζωή τους όλο το χρόνο, 
και αμέσως μετά βάζουνε και τρώνε καλούδια για χάρη του Αγίου Βασίλη.
Στην Καστοριά φωνάζουν ένα παιδί που έχει καλό ποδαρικό και το βάζουνε με την <τζουμάγια > (ξύλο με κόμπο κάτω) να ανακατώσει τη φωτιά, ενώ λέει:
"Αρσενικά παιδιά, θηλυκά αρνιά".
Στο Λασίθι, ο ξένος που θα μπει πρώτος στο σπίτι, βαστά μια πέτρα και τη βάζει στη μέση του σπιτιού, καθίζει επάνω και λέει:
"Καλημέρα στην αφεντιά σας καλή Αγία Αρχιμηνιά. 
Όσο βάρος έχει τούτη εδώ η πέτρα τόσο χρυσάφι να μπαίνει στο σπιτικό σας."
Στην Κάρπαθο του Αγίου Βασιλείου βάζουν άσπρο σκύλο πρωί πρωί μες το σπίτι για το καλό και του δίνουνε να φάει μπακλαβά . Τούτο το κάνουν για να σκυλιάσει το σπίτι και θεριέψουν οι άνθρωποί του.
Στη Λήμνο, βάζουν στο τραπέζι ρόδι, για να είναι όπως το ρόδι γεμάτο. Βάζουν γλυκίσματα και το μέλι απαραίτητο καθώς και τηγανόπιτες . Το τραπέζι στολισμένο το αφήνουν όλη μέρα.
Στην Κορώνη τ'Αγιο Βασιλείου δεν σφάζουν κότα, γιατί η κότα , καθώς σγαρλάει το χώμα διώχνει τα καλά του σπιτιού κατά πίσω. Σφάζουν γουρούνι που τα σπρώχνει μπρος του, ή κατσίκι που τα τρώει όλα όσα του ρίχνουν.
Στην όμορφη Φωκίδα χαράματα πρωτοχρονιάς, η μάνα έστελνε το μεγάλο παιδί στην κοντινή βρύση να φέρει νερό. H ευχή που έλεγαν ήταν απαραίτητη σύμφωνα με το έθιμο:
«καλημέρα βρυσούλας και χρόνια πολλά. 
Όπως τρέχει το νεράκι έτσ να τρέχνι 
κι' τα καλούδια στου σπίτ' ούλου του χρόνου». 
Aπ' το νερό αυτό θα πλενόταν όλη η οικογένεια και θα έπινε για το καλό του χρόνου. Φρόντιζαν δε την ημέρα αυτή να είναι καθαροί και φρόνιμοι, γιατί ό,τι έκανες εκείνη τη μέρα θα το έκανες όλο το χρόνο.
Την 1η του Γενάρη οι Βυζαντινοί, με το πρώτο λάλημα του πετεινού, βγαίναν μπροστά στις πόρτες των σπιτιών τους και κρεμούσαν κλαδιά από δάφνη και άλλα δέντρα, καθώς επίσης και στεφάνια από λουλούδια.
Επίσης η ανταλλαγή δώρων συνηθίζεται σε όλη την Ελλάδα και θεωρείται ότι φέρνει χαρά για όλη τη χρονιά.

ΠΗΓΗ: http://withoutmybassetdog.